۱-هدف:
این دستور کار راهنمایی هایی در خصوص نظافت و گندزدایی  و همچنین اقدامات کنترلی در صورت نیاز ارائه می دهد.
۲- دامنه کاربرد :
این سیستم در کلیه سطوح اعم از مکان های تولیدی و مکان ها وابسته شرکت مورد استفاده می باشد.
۳- مسئولیت ها :
۳-۱- مسئولیت پیگیری و اجرای این آئین کار به عهده واحد ایمنی و بهداشت حر فه ای شرکت  می باشد.
۳-۲- مسئولیت نظارت بر حسن انجام کار  به عهده نماینده مدیریت می باشد.
۴- شرح :
۴-۱- برنامه ی نظافت و گندزدایی :
۴-۱-۱- در هر بخش از کارخانه برنامه زمانبندی نظافت و گندزدایی باید در دسترس باشد این برنامه باید واضح و خوانا شده و اجرای آنها ساده باشد.
۴-۱-۲- در برنامه های نظافت تناوب و روش نظافت و گندزدایی و مواد مصرفی برای تجهیزات و محوطه ی اطراف مشخص باشد.
۴-۱-۳- در صورت امکان از پوسترها و اطلاعیه های مناسب برای راهنمایی کارگران در اجرای برنامه نظافت استفاده شود.
۴-۲- شوینده های مورد تایید برای استفاده در سطوح مورد تماس با ماده ی غذایی :
۴-۲-۱- کلیه شوینده ها و گندزداهای مصرفی در کارخانه باید سازگار با ماده ی غذایی بوده و از شرکت های قابل اعتماد تهیه شود.
۴-۲-۲- این مواد نباید معطر بوده و تهدیدی از نظر بقایای سمی داشته باشند.
۴-۳- کنترل شوینده ها و برگه های لازم :
۴-۳-۱- کلیه ی مواد شوینده و گندزدا باید در محیطی امن و جدا از محوطه ی تولید انبار شوند.
۴-۳-۲- این مواد فقط باید طبق دستورالعمل تولید کننده استفادهه شوند. مقدار این مواد در هنگام تولید باید حداقل مقدار ممکن باشد.

۴-۳-۳- مواد شوینده و گندزدا باید به طور واضح علامت گذاری شده و دارای برچسب اطلاعات باشند.
۴-۳-۴- مسوولیت توزیع مواد شوینده و گندزدا باید به عهده ی افراد ذی صلاح باشد. برای اطمینان از درصد رقت های تهیه شده از محلول های شیمیایی و کاربرد صحیح آن ها ، این عملیات باید به دقت انجام شود.
۴-۳-۵- نگهداری ظروف مواد گندزدا و آماده سازی آن ها باید تحت کنترل افراد ذی صلاح باشد.
۴-۳-۶- برای افرادی که مواد شیمیایی را در کارخانه جابه جا می کنند باید عینک های ایمنی ، دسستکش و روکفشی فراهم کرد.
۴-۳-۷- فهرست به روز شده ی کلیه ی مواد شوینده و گندزدای مصرفی در کارخانه و عملیات تولید باید در دسترس باشد کمک های اولیه و نحوه ی استفاده از آن ها در هنگام بروز حادثه نیز باید موجود باشد.

۴-۴- شرایط تجهیزات شستشو :
۴-۴-۱- در محوطه های تولید دسته ی وسایل ، باید پلاستیکی یا فلزی باشد کلیه ی جاروها و برس ها را باید در شرایط مناسبی به دور از مواد آلاینده ها و یا امکان الوده شدن نگهداری کرد . برس ها باید علامت گذاری شده و به آسانی قابل شناسایی باشند. موی برس باید مصنوعی بوده و به اسانی از برس کنده نشود. استفاده از چوب در محوطه ی تولید ممنوع است.
۴-۴-۲- کلیه ی وسایل شستشو را باید تا قبل از این که خود به یک مخاطره تبدیل شوند تعویض کرد.
۴-۴-۳- استفاده از پارچه برای نظافت سطوح به خاطر امکان آلودگی میکروبی و فیزیکی ممنوع است.
۴-۴-۴- استفاده از پارو در صورتی مجاز است که برس زنی ناکافی باشد.پارو ها باید علامت گذاری شده و طبق برنامه ی نظافت و گندزدایی روزانه به کار گرفته شوند.این وسایل قبل از شروع هر نوع فساد باید تعویض شوند.سیم ظرفشویی قابل قبول نیست.
۴-۴-۵- تسهیلات شستشو و آب آشامیدنی برای شستشوی سطوح باید کافی باشد در صورت امکان دستگاه تزریق مواد شوینده فراهم شود .خیساندن محیط ،شستشو و آبکشی باید طی روش منسجمی انجام شود.
۴-۴-۶- برای هدف های شستشو باید تعداد مناسبی از مخازن برای غوطه وری قطعات آزاد تجهیزات فراهم شود. مخازن مورد نظر باید دارای آب سرد و گرم و منبع مواد شوینده و گندزدا باشد. این مخازن باید محوطه یی جدا از محوطه ی تولید در نظر گرفته شود.
۴-۴-۷- استفاده ی کنترل شده از شیلنگ آب تحت فشار باید به زمان های خاص – هنگامی که مواد خام در محیط وجود ندارد – محدود شود . در این خصوص احتیاط لازم برای جلوگیری از انتشار آلودگی ها باید به عمل آید .توصیه شده است در این محیط ها از آب با فشار کم و روش های شستشوی جایگزین استفاده شود .
۴-۴-۸- استفاده از شیلنگ های هوای فشرده برای راندن کثافات و جلو بردن آن ها ممنوع است. ترجیحاً از روش های تحت خلا استفاده شود.
۴-۴-۹- اقدام های مناسبی برای نگهداری تمیز و مناسب شیلنگ ها ی آب و سایر وسایل شستشو باید به عمل آید . برای جلوگیری از آلودگی ،این وسایل باید بالاتر از سطح زمین نگهداری شوند.
۴-۴-۱۰- اتخاذ سیاست نظافت هنگام راه رفتن برای به حداقل رساندن کثافات و آلودگی ها در پایان هر نوبت کاری سالن در تولید باید مد نظر قرار گیرد.
۴-۵- محوطه های جداگانه برای سینی ها و تجهیزات :
۴-۵-۱- برای شستشوی و نظافت وسایل و تجهیزات ،امکانات جدا گانه یی باید در نظر گر فته شود.
۴-۵-۲- محوطه ی شستشوی وسایل باید به طور فیزیکی از محوطه ی تو لید جداسازی شود.
۴-۵-۳- فضای محوطه ی نگهداری وسایل باید به قدر کافی بزرگ باشد که بتوان وسایل تمیز و کثیف را از هم جدا نگهداشت.
۴-۶-فضای کافی برای خشک کردن تجهیزات :
۴-۶-۱- وسایل شسته شده باید در یک محوطه ی نگهداری تمیز انبار شوند. زهکشی این محیط باید مناسب باشد.
۴-۶-۲- برای جلوگیری از رشد کیک ها محیط باید به طور کافی تهویه شود.

۴-۷-آموزش نظافت کاران :
۴-۷-۱- متصدیان نظافت باید به مقدار کافی آموزش ببیند . آن ها باید از موارد زیر آگاهی داشته باشند.
•    برنامه ی نظا فت ؛
•    مواد شیمیایی موجود و احتیاطات ایمنی لازم ؛
•    رقیق سازی محلول های شوینده و گندزدا ؛
•    ضرورت خروج مواد غذایی از خط در هنگام نظافت ؛
•    استانداردهای بهداشت فردی ؛
•    استفاده و مراقبت از تجهیزات شوینده .
۴-۷-۲- افرادی که اختصاصاًکارهای نظافت را انجام میدهند باید توسط لباس های رنگی یا کلاه رنگی و یا نشانه های دیگر از سایر کارکنان متمایز شوند.
۴-۸-نظارت و مراقبت
۴-۸-۱- از عملیات نظافت به هر شکلی که بخواهد انجام شود باید مراقبت شود.
۴-۸-۲- برای اطمینان از نظافت کامل هر بخشی از تجهیزات باید،یک برگه ی بازرسی در دسترس باشد .
۴-۸-۳- ناظر نظارت باید با تجهیزات شستشو آشنا باشد و روزانه آن ها را بررسی کند .وسایل صدمه دیده یا شکسته باید بلافاصله جایگزین شوند.
۴-۸-۴- ناظر نظافت باید رقت محلول های شستشو را هراز چندگاهی بررسی کند و در صورت پایین بودن و یا بالا بودن رقت ، اقدام اصلاحی را اتخاذ کند.
۴-۹- بررسی های فیزیکی و آزمایش میکروبی :
۴-۹-۱- در صورت کفی بودن عملیات شستشو ( دستی یا غیر دستی ) نباید هیچ زره یی از مواد خارجی و کثافاتت در پایان عملیات شستشو روی سطوح مورد نظر دیده شود.
۴-۹-۲- هنگام بازرسی فیزیکی تجهیزات به تمیز بودن و عاری بودن سطوح از روغن و یا گریس توجه خاص شود.
۴-۹-۳- برای اطلاع از وضعیت بهداشتی سطوح شسته شده ، آزمایش میکروبی باید انجام شود.
۴-۹-۴- در صورتی که آزمایش های میکروبی ناکار آمدی عملیات شستشو و نظافت را ثابت کرد باید بلافاصله متصدیان نظافت را آگاه کرد.
۴-۱۰- تمیز کردن هنگام راه رفتن و انبارداری مناسب :
۴-۱۰-۱- گذشته از سالن تولید ، کلیه ی ساختمان ها و محیط کارخانه باید همواره تمیز نگهداری شود.
۴-۱۰-۲- محوطه های داخلی و خارجی کارخانه باید تمیز نگهداری شده و عاری از تجهیزات اضافی ، ظروف خالی ، پالت و وسایل دیگری که باعث لانه گزینی آفات می شود باشد.
۴-۱۰-۳- در محوطه های تولید و آماده سازی ، سطوح کثیف و باقی مانده های ماده ی غذایی باید به حداقل کاهش یابد . کثافات باید بر اساس اصل تمیز کردن هنگام راه رفتن جمع آوری و دفع شوند.
۴-۱۰-۳- برای جمع آوری کثافات ، ضایعات مواد بسته بندی و سایر زباله ها باید در نقاط مورد نظر سطل زباله در نظر گرفته شود. این ظروف باید گنجایش کافی داشته باشند.خالی کردن ظروف زباله باید مطابق دستورالعمل تهیه شده توسط گروه HACCP و توسط متصدیان این کار انجام شود .
۴-۱۰-۴- کثافات کف کارخانه باید توسط متصدیان این کار به غیر از کارگران خط – که احتمال آلوده کردن خط را دارند- انجام شوند.
۴-۱۰-۵- برای جلوگیری از ازدحام یا شلوغی خط ، مواد بسته بندی را باید به مقدار تولید روزانه وارد سالن کرد و انبارش و نگهداری آن به طور مناسبی انجام شود.
۴-۱۰-۶- کلیه ی امکانات کارگری نظیر رخت کن ، توالت ها ، غذاخوری کارگران باید به طور مرتب در طول روز تمیز شوند.

۴-۱۱- اعلامیه ی بهداشتی :
واحدهای فراوری مواد غذایی باید توصیه ها ی بهداشتی زیر را در قالب اعلامیه یا اطلاعیه ی بهداشتی نوشته و در جایی که به رویت کلیه ی کارکنان می رسد نصب کنند. اعلامیه ی بهداشتی باید موارد زیر را شامل شود:
– هر روز لباس تمیز بپوشید .
– هنگام جابه جایی، فراوری و نگهداری ماده ی غذایی از تماس دست با بینی ، دهان ، موی سر و پوست خود پرهیز کنید.
– در کارخانه سیگار نکشید.
– روی ماده غذایی یا مواد خام به طور مستقیم عطسه یا سرفه نکنید. دست های خود را بعد از سرفه یا عطسه کردن بشویید.
– موی سر خود را با سربند مناسب بپوشانید.
– از استفاده از دستمال های شخصی پرهیز کرده و از دستمال های کاغذی یک بار مصرف استفاده کنید.
– موی صورت خود را کوتاه نگهدارید.
– بعد از پاک کردن بینی دست های خود را بشویید.
– هنگام جابه جایی و فراوری ماده ی غذایی از وسایل زینتی و جواهرآلات استفاده نکنید.
– وسایل شخصی و یا ابزار کار را در جیب های لباس کار قرار ندهید.
– افراد درگیر در جابه جایی و فراوری ماده ی غذایی باید سالم و تندرست باشند.
– لباس کار را خارج از محیط کار نپوشید.
۵- ضمائم
فرم روزانه سرویسهای بهداشتی به شماره مدرک …..
فرم بازرسی نظافت و بهداشت روزانه دستگاهها به شماره مدرک …….
فرم بازرسی نظافت و بهداشت روزانه کلی کارخانه به شماره مدرک ….

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *